રામ મોરીની કલમે લખાયેલો દેહવ્યાપારમાં ધકેલાયેલી એક છોકરીનો પ્રેમપત્ર…

હેલ્લો, કેમ છો તું ?

મને એમ છે કે મારો કાગળ તારા હાથમાં આવશે એટલે પહેલાં તો તું ડરી જઈશ. દોડીને સ્ટોપર લગાવી દઈશ અથવા બાથરૂમમાં જઈશ અને પછી કાગળ વાંચીશ…સ્વાભાવિક છે, રેડલાઈટ એરિયાથી કોઈ ઘંઘાવાળી છોકરીનો કાગળ આવેલો હોય તો તમારા જેવા આબરુદાર લોકો બઘાની સામે વાંચતા તો શરમાય જ. મને ખબર નથી કે હું તને કાગળ લખું છું એ બરાબર છે કે નહીં પણ નથી રહી શકતી, તને જોયા વિના નથી રહી શકતી, તારી સાથે વાતો કર્યા વગર નથી રહી શકતી એટલે કાગળ લખવા બેઠી છું…

તું તો સાવ અચાનક આવતો બંધ થઈ ગયો ! અમારા ધંધામાં બીજી બધી છોકરીઓ કહે એવું કહેવા ખાતર તને નથી કહેતી પણ મને સાચ્ચે જ તારી યાદ બહુ આવે છે. આ લાઈન પહેલા ત્રણ ચેકા દેખાય છે ને ? ‘મને સાચ્ચે જ તારી યાદ બહુ આવે છે.’ એ લાઈન ત્રણવાર લખીને ચેકી એના ત્રણ ચેકા છે. મને થયું કે તું મારા પર હસીશ બીજી બધી છોકરીઓની જેમ જ. શરમ તો મને આવવી જ જોઈએ. એક ધંધાવાળી છોકરી જ્યારે એમ કહે કે મને તારી યાદ બહુ આવે છે ત્યારે એ યાદમાં છાતીમાં થતાં ચચરાટ કરતાં પેટની કોરી આગ વધારે હોય છે. પછી મેં મને જ કીધું કે… સંગીતા, ભાડમાં જાય લોકો. જેને જે વિચારવું હોય એ વિચારે…તું તારે લખી નાખ જે તારા મનમાં હોય એ એટલે આ લખી નાખ્યું. સૌથી પહેલાં તો કોઈ એ માનવા તૈયાર જ નથી થાતું કે સાલું અમનેય કોઈકની યાદ આવે ! તને થયું હશે કે સંગીતા કોણ ? સંગીતા મારું સાચ્ચું નામ છે. રોજ કાચમાં જોઈને દસવાર આ નામ બોલું છું કેમકે મને બીક છે કે ક્યારેક હું ભૂલી જઈશ કે મને આ નામથી પણ ક્યારેક કોઈક લોકો ઓળખતા. તને કદાચ મારું નામ એટલે યાદ નથી કેમકે તું તો માધુરીને જ ઓળખે છે, સંગીતાને નહીં.

તને પણ એમ જ લાગ્યું હશે કે બીજી છોકરીઓની જેમ હું પણ મારું નામ ગ્રાહકના મુડ પ્રમાણે બદલતી હોઈશ. અમને અમારી મૌસી કહી દેતી હોય કે આંખના ખૂણે કાળી મેશ દેખાય કે અત્તરની સ્મેલ આવે ત્યારે એ કસ્ટમર માટે તમે શબનમ, નૂરી કે વહીદા અને જનોઈને કાનમાં ભરાવીને કોઈ કસ્ટમર આવે તો તમે નિશા, સપના અને પ્રિયંકા. સાલું અમે સવારે ચા પીવા એકઠી થઈએ ત્યારે ગઈકાલે એકબીજાના કેટલા નામો પડ્યા એ વાતે તાળીઓ આપીને જોર જોરથી હસીએ. તને ખબર છે, લાલી પાઉડરથી રગદોળાયેલા એ ઓળાઓના ખડખડાટ હસવામાં પણ મને ભેંકાર ઈમારતોનો સન્નાટો પડઘાતો સંભળાતો. તને થતું હશે કે આ સંગીતાએ આવી બધી વાતો લખવા માટે કાગળ લખ્યો ? તું મહેરબાની કરીને કાગળ આખો વાંચજે..મને ખબર નથી મારે શું કહેવાનું છે…કદાચ આ બધું લખતા લખતા મારી મૂળ વાત આવી જાય…એક મિનિટ, કોઈ દરવાજો ખખડાવે છે. હમણા પાછી આવું છું.

હા, હવે કાગળ આગળ વધારું છું. મૌસી આવી હતી. આજે અમારે એક બારમાં નાચવા જવાનું છે તો સાંજે રજા છે. તને ખબર છે હું જ્યારે અહીં આવી ત્યારે મને ખબર જ નહોતી કે મારી કિંમત શું છે. બાપુને મીલની નોકરી હતી. એમને ટી.બી થયો હતો. બા તો નાનપણમાં જ ગુજરી ગયેલી. ચૌદ વર્ષની હતી હું જ્યારે બાપુ અને કાકા સાથે ગામ છોડીને અહીં મુંબઈ આવ્યા હતા. બાપુને ટી.બી હતો એટલે મીલની નોકરી છોડીને અહીં વિદર્ભમાં કુંભારો સાથે ઈંટો પાડવા અમે આવતા રહ્યા. એક દિવસ ઈંટો શેકાતી હતી અને હું રોટલા બનાવતી હતી ત્યારે બાપૂ ભઠ્ઠાની બાજુમાં જ ઉઘરસના અટેકમાં ગુજરી ગયા. લોહી નીકળી આવેલું એના મોઢામાંથી. એ દિવસે હું બહુ જ રડી. મને એવું લાગ્યું કે હું હવે ક્યાંક ભૂલી પડી. સીઝન પતી એટલે કાકાએ કુંભારો સાથે હિસાબ કરીને વિદર્ભ છોડી દીઘું. અમે લોકો થાણે રહેતા. કાકા કોઈ ફિલ્મ લાઈનમાં જોડાયેલા. લાઈટો ઉપાડવા જતા. એક બે વર્ષ બધું સરસ ચાલ્યું. થાણેની નાનકડી ચાલની ખોલીમાં અમારું ઘર ચાલતું.

એક દિવસ કાકા મને કહે કે ‘’ચલ સંગીતા, તને હિરોઈન બનાવવાની છે.’’ છાપામાંથી માધુરી દિક્ષીતનો ફોટા કાપી કાપીને હું ઓશીકામાં સંતાડતી એ કાકાએ જોયા હતા. હું મસ્ત તૈયાર થઈ. ચણિયા ચોળી પહેરી લીધા. સ્ટેશનથી ટ્રેનમાં ચડ્યા ત્યારે કાકાએ મને એક વેણી પણ લઈ દીધી. અમે લોકો ધારાવી ઉતર્યા. અંધારી સાંકડી ગલીઓમાં કાકા મારો હાથ પકડીને ચાલતા રહ્યા. દુપટ્ટાનો છેડો નાક તળે દબાવી હું એમની પાછળ ચાલતી રહી. મારો જીવ ચુંથાતો રહ્યો. ‘’એ કાકા…કેટલીવારે આવશે તમારો સ્ટુડિયો ?’’ એ મારી સામે જોયા વિના મને કહેતા હતા કે ‘’બસ સંગીતા, હવે થોડું ચાલી નાખ પછી જીંદગીભર તારે બેસી રહેવાનું છે. બેઠા બેઠા જ ખાવાનું છે !’’ અમે કોઈ અજાણી સાંકડી લાકડાની ચાલના દાદારા ચડ્યા. આજુબાજુમાં બધા લોકો મારી સામે વિચિત્ર નજરે જોતા, આંખ મીંચકારતા. મારી બાજુમાં ચાલતા અને મારી પીઠ પર હાથ મુકતા. હું ગભરાઈ ગઈ. કાકાના હાથને કસકસાવીને પકડી લીધો, ‘’કાકા, અહીંથી ચાલો. મારે હિરોઈન નથી બનવું. મને બહું ડર લાગે છે. મને ઉલટી થશે.’’ કાકાએ મારી આંખો પર પોતાનો હાથ મુકી દીધો.

‘’ જો મેં તારી આંખો બંધ કરી દીધી છે. હવે તને ડર નહીં લાગે. હીરોઈન બનવું હોય તો થોડીક તકલીફ તો ભોગવવી પડે. માધુરીને નથી જોતી તું…કેટલી હેરાન થતી હોય છે.’’ કાકાની આંગળીઓની તિરાડોમાંથી મેં મારા જીવતરમાં પેસતી તિરાડો જોઈ. હું જોવાઈ, ચકાસાઈ, ખરીદાઈ અને એક ઓરડામાં પૂરાઈ. બારીના સળિયા પકડીને ચાલમાંથી રૂપિયાની થોકડી લઈને જતા કાકાના નામની બૂમો પાડતી રહી,

‘’ કાકા, મને તમારી સાથે લઈ જાઓ. મને હિરોઈન નથી બનવું. કાકા હું શાક વઘારે સારું બનાવીશ મને લઈ જાઓ…કાકા…..’’આસપાસના ફિલ્મી ગીતોના શોરબકોરમાં, ઠઠ્ઠામશ્કરી અને હસાહસના અવાજોમાં મારો અવાજ પીંખાઈ ગયો. એ પછી મને બહું બધું શીખવવામાં આવ્યું. નહોતી માનતી તો મારવામાં આવી. અઠવાડિયા સુધી મને સાંકળથી બાંધી રખાઈ. મને જમવાનું નહોતા આપતા. આખરે એ લાલી લીપસ્ટીક માટે હું માની ગઈ. એ પછીના પંદર દિવસ મને વધારે બટરવાળી પાંઉભાજી અને પુલાવ અપાતો. દૂધ આપવામાં આવતું. મને એક સ્પેશિયલ રૂમ આપવામાં આવી. હું તો રાજીની રેડ થઈ ગઈ. મૌસીએ મારી રૂમમાં ટેપ મુકાવ્યું જેમાં આખો દિવસ માધુરીના ગીતો વાગતા. હું અરીસામાં જોઈને સ્ટેપ કરતી. મૌસી મને આમ નાચતી જોઈને ખુશખુશ થઈ જતી. પણ સાચ્ચું કહું મને ખબર પડી ગઈ હતી કે આ જગ્યા શું છે અને મને અહીં કોઈ હિરોઈન બનાવવાનું નથી.

તને મેં પહેલીવાર જોયો. મારી જ ઉંમરનો. સ્કૂલ ડ્રેસ પહેરેલો. બીજી છોકરીઓ હસતી હતી કે અંડે સે બહાર નીકલા કી લડકી ચખને આ ગયા. પણ તું તારી સ્કૂલ બેગ લઈને મારી ઓરડીમાં એન્ટર થયો ત્યારે મૌસી બોલી હતી કે ‘’ગલ્લા તૌડકર ઔર પીકનીક કા પૈસા જોડ કે બિના મૂછવાલા મરદ આયા હૈ માધૂરી, સંભાલ લેના.’’ ‘માધુરી’. આ નામ સાંભળીને તારી આંખો ચમકેલી. તે તારી સ્કૂલની ટાઈ કાઢીને મને પૂછેલું કે, ‘’તારું નામ માધુરી છે ?’’ મેં આંખો પટપટાવીને હા પાડેલી. તને કદાચ ખબર નહીં હોય પણ તું મારો પહેલો ગ્રાહક હતો. તો પણ એ આખી રાત આપણે માત્ર માધુરીની જ વાતો કરેલી. સવારે મૌસીને વહેમ ન પડે એ માટે મેં ચાદર ચોળી નાખેલી અને તું જતો રહ્યો પછી હસતા હસતા મેં મૌસીને કહેલું કે, ‘’હવે થોડા દિવસ આરામ આપો આ અનિલ કપૂરે બહું તકલીફ આપી છે.’’ મૌસી માની પણ ગઈ. અઠવાડિયામાં તું ફરી આવ્યો અને પછી નીયમીત આવતો રહ્યો. તને ખબર છે ? હું તારી રાહ જોતી. ડાન્સના નવા નવા સ્ટેપ શીખતી. બધી છોકરીઓ મને કહેતી કે ‘’એલી માધુરી, આ અનિલ કપુર તો તારો ખાસ બનતો જાય છે.’’ હું માત્ર હસ્યા કરતી. સત્તર અઢાર વર્ષની ઉંમરે તારા લીધે મને પહેલીવાર સમજાયું કે હા હું તો ખરેખર હીરોઈન બની ગઈ છું.

એવું નહોતું કે તારા સિવાય બીજું કોઈ આવતું જ નહીં. ઘણા બધા આવતા, આવે છે અને આવશે. પણ સાચ્ચું કહું તો તારા આવવામાં જે આવવું છે બીજાના આવવામાં નથી. અમુક લોકોએ તો મૌસીને ફરિયાદ પણ કરેલી કે, ‘’મૌસી, આપકી માધુરી તો બિસ્તર પર લાશ બનકે પડી હોતી હૈ’’ મૌસીએ એ સાંજે મને સમજાવેલું કે,

‘’દેખ, તેરે નખરે કીતને દીનો સે મૈ ઉઠા રહી હૈ….મૈ કુછ નહી બોલી. મુજે લગા લોંડિયા છોટી હૈ છોટી હે પર અબ બાત ધંધે પર આ ગઈ હે. સુન લડકી. એ મૌસી જીતના મીઠી જુબાન ચલાતી હૈ…વૈસી હી નમકવાલા હંટર ભી ચલાના જાનતી હૈ…કસ્ટમર કે સામને હમકો કોઈ લફડા નંઈ મંગતા…ઉસ અનિલ કપુર કે ચક્કર મેં મૈ અપની ચાલ પર તાલા નહી માર સકતી…અચ્છા હૈ પ્યારા હૈ તબ તક ઠીક હૈ પર યે પ્યાર વાર કા નાટક નંઈ મંગતી મૈ…સમજ ગઈ ક્યા.’’ એ પછી તું જ્યારે જ્યારે આવતો ત્યારે મૌસી જાણી જોઈને તને બીજી છોકરીઓ પાસે મોકલી આપતી. મને સમજાઈ ગયું હતું કે મને જો તું જોઈએ છે તો મારે બીજા બધાને સાચવી લેવા પડશે. થોડા દિવસમાં મારા રીપોર્ટ મૌસી પાસે સારા આવવા મંડ્યા તો એણે ફરી તને મારી ઓરડીમાં આવવા દીધો.

એ રાત્રે તે નશામાં મને એવું કહેલું કે, ‘’ માધુરી, તેરી જૈસી લડકી આજ તક નહીં દેખી…તુજમે કુછ ઐસી બાત હૈ જો દુસરી લડકીઓ મેં નહી હૈ..’’ તું તો નશામાં એવો ધૂત હતો કે તરત સુઈ ગયો હતો પણ હું હરખાઈને આખી રાત રડતી રહી હતી. તને ખબર છે સવારે તું જતો રહ્યો પછી હું ક્યાંય સુધી મને પંપાળતી રહી. હિબકા ભરતી રહી અને જાતને બચીઓ આપતી રહી…હું સતત બોલ બોલ કરતી હતી..હસતી હતી અને આંસુઓ લૂંછતી હતી…. ‘’તુજમેં કુછ ઐસી બાત હૈ જો દુસરી લડકીઓ મેં નહી હૈ..’’
તને એક વાત કહું, આ ધંધામાં આવીને મને કોઈ ફરિયાદ નથી. ભલે હું મારી મરજીથી નહોતી આવી પણ આવી ગયા પછી હું ખરેખર માધુરીની જેમ જીવું છું. જાતને પંપાળું છું. તૈયાર થાઉં છું. ટી.વી.માં જોઈને ડાન્સ શીખું છે. જ્યારે તમને એમ લાગે કે હવે જીંદગીમાં બધું સેટલ છે, કશું જ ખોટું નથી થઈ રહ્યું ત્યારે ખબર નહીં કિસ્મત એવી રીતે આડો પથ્થરો મુકે કે તમને ઠોકર લાગે જ અને તમારી બંધ આંખો એકાએક ખૂલી જાય. મેં ભૂલ કરી અને એ ભૂલ હતી તને પ્રેમ કરવાની !

હા અત્યારે આ લખી રહી છું ત્યારે મને સમજાય છે કે હું ખરેખર તારા ગળાડૂબ પ્રેમમાં હતી. કદાચ અત્યારે પણ છું જ. એકવાત મને હવે સમજાઈ છે કે દરેક સંજોગોમાં તમારી ખુશીઓ વહેંચવાની ન હોય કારણ કે દરેક ખુશીઓનું પણ વજન હોય છે. બની શકે કોઈ સાથે એને વહેંચ્યા પછી તમને સમજાઈ જાય કે જે વાતને લઈને તમે આટલા બધા ફૂલાઈ રહ્યા છો એની અંદર તો માત્ર હવા છે, પોલી હવા. મારો આ પ્રેમ તારા માટે ફુગ્ગો સાબિત થયો. પણ એ સંજોગો જ એવા હતા કે હું ન રહી શકી. અમારી સાથે રહેતી એક છોકરી ચાંદનીને કાંઈક વિચિત્ર રોગ થયો. એના શરીરમાં પોપડીઓ વળવા લાગી. બે દાદરા ચડીને પણ એ હાંફી જતી. સરખું ખાઈ ન શકતી. આંખોની નીચે કાળા કુંડાળા વધવા લાગ્યા. કસ્ટમર મૌસીને ફરિયાદ કરતા કે પથારીમાં આના મોઢામાંથી લોહી નીકળે છે.

ધીરે ધીરે અમને બધાને ખબર પડી કે એને કોઈક ચેપી રોગ થયો છે. ખબર નહીં ક્યા કસ્ટમરને આ રોગ હશે તો નિશાનીરૂપે આ ગીફ્ટ આપી ગયો. ચાંદની ધીરે ધીરે મારી નજરની સામે મરી રહી છે. હું એને કહેતી કે, ‘’ચાંદની, તારું થોડું ધ્યાન તે રાખ..મરી જઈશ.’’ સાડીના પલ્લુથી મોઢામાંથી નીકળી આવેલા લોહીને સાફ કરી મારા હાથમાં એના હાથની નસ આપતા એ બોલેલી, ‘’દેખ વૈસે ભી કૌન જીંદા હૈ યહા પે ?’’ અમારી શબનમ થોડા દિવસ પહેલાં જ રીક્ષાવાળા સાથે મંદિરમાં લગ્ન કરીને ભાગી ગઈ હતી. મૌસીના માણસો અઠવાડિયામાં શબનમને પકડીને લઈ આવ્યા. અમને છોકરીઓને તો એવી વાતો પણ મળી કે શબનમની નજરની સામે મૌસીના માણસોએ રીક્ષાવાળાને….શબનમ અત્યારે જીવતી લાશ બનીને બેડ પર બેસી રહે છે. હું એની પાસે જાઉં ત્યારે એની ઉંડી ઉતરી ગયેલી આંખોમાં ગુંગળાયેલી ચોસો સંભળાય. ધીમે ધીમે મને આ બધી વાતોનો થોડો થોડો ડર લાગવા માંડેલો. મને આ રીતે અહીં અંઘારામાં ગુંગળાઈને નહોતું મરી જવું. મારી ભૂલ એટલી કે હું તારી પાસે રડી. તારા પગ પકડીને તને આજીજી કરી કે,

‘’ અનિલ કપુર, તું મને અહીંથી લઈ જા. મને અહીં બિમાર થઈને કે જીવતી લાશ બનીને નથી મરી જવું. મને રસોઈ બહુ સરસ આવડે છે. રોજ તને માધુરીના સ્ટેપ દેખાડીશ. તારું ઘર સાફ રાખીશ. ક્યાંય બહાર નહીં જાઉં. આવા રંગવાળા કપડા પણ નહી પહેરું પણ મને તારી સાથે લઈ જા.’’ તને કદાચ રડતી કકળાટ કરતી માધુરી પસંદ નહોતી. તું ગુસ્સે થઈ ગયો અને બહાર નીકળીને તે મૌસીને કહી દીધું કે તમારી છોકરીનું ખસી ગયું છે. તું તો એ રાત્રે જતો રહ્યો એ પછી મૌસીએ અઠવાડિયામાં મારા ખસી ગયેલા દિમાગને ઠેકાણે લાવી દીધું. માર પડ્યો પણ એ લોકો મોઢા પર નહોતા મારતા.અમારો ચહેરો તો અમારા ધંધાનો ઉંબરો છે. ખેર, એક અઠવાડિયું કણસ્યા પછી મને સમજાઈ ગયું કે હું કેટલી મુર્ખ છું ! મારે સમજી જવાનું હતું કે જીવનમાં બધાના નસીબમાં બધું સુખ લખેલું નથી હોતું. મારા નસીબનું સુખ માત્ર તારું આવવું હતું એ હું ન સાચવી શકી અને તારું આવવું એ જવું બની ગયું. મારે માધુરી જ રહેવાનું હતું. હું સંગીતા બની અને મારો પત્તાનો આખો મહેલ પડી ભાંગ્યો.

એક સત્ય મને એવું પણ સમજાય છે કે તું મોટો થઈ ગયો છે. મારા માટે ગલ્લો તોડીને પીકનીકના પૈસામાંથી રાત વિતાવનારો હવે સૂટકેસ લઈને ઓફીસના દાદરા ચડવા ઉતરવા લાગ્યો છે. પણ તને એક વાત કહું, મારી ઉંમર તો એ જગ્યાએ જ સ્થિર થઈ ગઈ જ્યારે સંકોચાતા સંકોચાતા તું મારા બેડ પર સ્કૂલડ્રેસની ટાઈ ઢીલી કરતાં કરતાં એમ બોલેલો કે, ‘’તારું નામ માધુરી છે ?’’

મને માફ કરી દે કે હું તારા પ્રેમમાં પડી ગઈ. હા, ખરેખર એમ તો કોઈની મરજીની વિરુદ્ધ કોઈને પ્રેમ કેવી રીતે કરી શકાય. હું કાન પકડીને માફી માંગુ છું. સાંભળ, તું જે કહીશ એ બધું કરીશ. હું નવા ડાન્સના સ્ટેપ પણ શીખવા લાગી છું. એક વાત કહું, મને અરીસામાં જોઈને મારા પર દયા આવવા લાગી છે કે હું તો આવી બિલકુલ બાપડી બિચારી નહોતી તો કેમ આવી થઈ ગઈ. મને થાય છે કે મારે તારી માફી શું કામ માંગવી જોઈએ પણ પછી મને ફરી ફરીને તારા પાછા આવવાને લોભ થાય છે એટલે તને કહું છું કે બધું ભૂલીને પાછો આવને !

આજે તને મોકલેલો કાગળ પાછો આવ્યો. મૌસીએ વાંચીને મારી સામે દાંત કાઢ્યા. બીજી બધી છોકરીઓ સાંભળે એટલા જોરજોરથી મૌસીએ આ કાગળ વાંચ્યો. ખોટું નહીં બોલું એ ભલે જમના દૂત જેવી હોય પણ જ્યારે મને કાગળ આપવા આવી ત્યારે એની આંખ ભીની હતી. એ બોલી કે,

‘’ તુમે પતા હૈ માધુરી, યૈ ઔરત કી જાત હોતી હૈના વો કમબખ્ત પૂરી કી પૂરી ઔરત હોતી હૈ…તુને કાગઝ તો લીખ ડાલા લૈકીન નામ પતા કોન મૈરા બાપ ડાલેગા ? ‘’ હું ત્યાં ઉંબર પર બેસી પડી. સાડીના પલ્લુથી મોં ઢાંકીને છુટ્ટા મોંએ રડી પડી. સત્તરમાં વર્ષે સ્થિર થયેલી મારી સાનભાને આજ સુધી આટલા વર્ષોમાં પણ ક્યારેય તને તારું આખું નામ, ઠામ કે ઠેકાણું તો કોઈ દિવસ પૂછ્યું જ નહોતું !

ફરી ફરી માધુરી બનવા તરફડતી
સંગીતા

લેખક : રામ મોરી

દરરોજ રામ મોરીની અવનવી વાર્તાઓ વાંચવા માટે લાઇક કરો અમારું પેજ.

ટીપ્પણી