“હવડ” અંધારી ગલીઓના અંધારામાં ફસાયેલી અને અંધારામાં ચુંથાતી પીડાતી સ્ત્રીઓની વાર્તા….વાચો અને શેર કરો

“હવડ”

લગભગ સાંજ ઢળી ચૂકી હતી.વિદિશાએ રંગ ઉખડી ગયેલી ખરબચડી દીવાલ પર લાગેલી જૂની ઘડિયાળ તરફ નજરકરી. સાંજના પાંચ વાગ્યા હતા. અહીં અંધારા બહું ઝડપથી ઉતરી જાય છે. એ આસમાની ફ્લાવર પ્રિન્ટેડ ગાઉનને વ્યવસ્થિત કરી ગેલેરી જેવા કઠેરામાં ગઈ અને દોરીએ સૂકવેલા કપડાં એકઠા કરવા લાગી. લાકડાને ખીલા ઠોકી ઠોકીને બનાવેલી ફર્શ અને પતરાની છતથી બનેલી ચાલના ત્રીજા માળે એ ઊભી હતી.એ કોઈ અજાણ્યા દેખાતા આ વિસ્તારને ભાવશૂન્ય નજરે તાકવા લાગી. બેઠી દડીની કંઈ કેટલીય ચાલ.દરેક ઝૂંપડાની છત પર પ્લાસ્ટિક ભરેલી બોરિયો,ભંગાર અને કાટમાળ, કંઈકેટલાય ધબ્બાથી રંગાયેલી, ખરબચડી દીવાલો,કેટલાય સમયથી નહીં ધોવાયેલા બારીઓના પડદા,છત પર બાંધેલી દોરી પર લટકતા ભડકીલા રંગના ફિક્કા કપડા,પતરા અને સિમેન્ટની ઘોકલી જેવા ખડકાઈ ગયેલા મકાનોની ઉંબરે સૂતેલી પાઈપલાઈન,ઉભરાયેલી ગટરનું રસ્તા વચ્ચે ચાલતું વહેણ,ખાબડખૂબડ રસ્તાઓ અને અંધારી સાંકડી શેરીઓ કે જેનો કોઈ છેડો જ દેખાતો ન હોય. એણે એક હળવો નિસાસો નાખ્યો અને પતરા તપેલી સાંકડી રૂમમાં જતી રહી.કપડાને ગડી વાળવા બેઠી. રાકેશનો સુરજમુખીના ફૂલોની પ્રિન્ટવાળો લાલ શર્ટ તેના હાથમાં આવ્યો.ઘડી બે ઘડી એ શર્ટને જોતી રહી અને પછી શર્ટ સૂંઘ્યો.પાણીપુરીના મસાલાની તેલવાળી વાસ એમાં આવી. વિદિશાએ ફરી શર્ટ સૂંઘ્યો, ફરી એ જ મસાલો અને બફાયેલા બટેટાની વાસે એને અંદરથી છૂંદી નાખી.પોતાની કોઈ ગંધ એ શર્ટમાં નહોતી. એણે ઢગલામાંથી પોતાના કૂર્તા કાઢ્યા અને સુંઘવા લાગી પણ ફરી એ જ મસાલા, બટેટા અને પાણીપૂરીની તેલવાળી વાસ.એનું મોઢું વંકાઈ ગયું. એ પોતાના હાથને ખભાને અને આંગળીઓને સુંઘવા લાગી.એને ઉબકો આવ્યો અને દોડીને પતરાથી કટાઈને કાણા કાણા થઈ ગયેલા બારણાવાળા બાથરૂમમાં ભરાઈ ગઈ.આંખોના ડોળા બહાર આવી જાય એટલા પ્રેશરથી એને ઉલટીઓ થવા લાગી, પેટમાં તો આંતરડાઓએ તો જાણે કે રીતસરનો ભરડો લીધો હતો.એ બાથરૂમમાં ખાલી થઈ ગઈ. ઉલટીની ખાટી વાસમાં પણ રાકેશની પાણીપુરીના બટેટા અને કાંદાની વાસે જાણે કે વિદીશાને દબોચી લીધી.એ રડી પડી.નાની એવી એ રૂમના ખૂણામાં બેસી પડી.છાતીમાં અંદરથી જાણે કે કાળી લાહ્ય લાગી. આ વાસ એને હવે અકળાવતી હતી, હવે અકળાવતી હતી પણ પહેલા તો…..

“એય રાકેશ પાણીપુરી, કેમ આજે લેઈટ છો ?” કોલેજથી છૂટીને હંમેશની જેમ પાણીપુરી ખાવા આવનારી વિદિશા ખુલ્લા વાળને જમણી બાજુ ખસેડતી અને પોતાનું બેગ, પાણીની બોટલ, મોબાઈલ અને સ્કુટીની ચાવી લારીએ ગોઠવી દેતી પછી સ્ટુલ ખસેડી એના પર પગ ઉપર પગ ચડાવીને બોલતી જતી.

” એકલો આદમી હુ મેમસાબ,મારે થોડીન ઘર પે ખાણા બનાવવાવારી હે,બઘું હું જ કરું તો વાર લાગે સે.” વિદિશા આટલું સાંભળીને ખડખડાટ હસી પડતી.આ જ સુરજમુખીના ફૂલોની પ્રિન્ટવાળું લાલ શર્ટ ત્યારે પણ રાકેશ પહેરતો.વિદિશા એને જોઈ રહેતી અને રાકેશ સ્મિત કરીને કહેતો
“કશું એક્સટ્રા આપું મેડમ ?” વિદિશા હસી પડતી અને પાણીપુરીની કિનારીઓ પર વધુ મસાલો ભભરાવીને ખાઈ જતી.વ્યસન હતુ એને રાકેશનું અને રાકેશની પાણીપુરીનું.
અત્યારે હિબકા ભરતી એ ઉભી થઈ અને કપડાને ઉચકી ચીકણી કાળાશથી ઢંકાયેલા બારણાવાળા કબાટમાં મૂકીને સવારના બટેટા તરફ નજર કરી. રાકેશ રોજ રાત્રે માર્કેટમાં મોડેથી જતો અને મસાલા માટે બટેટા અને ચણા ખરીદીને લાવતો.લવમેરેજના બીજા જ દિવસે જ્યારે રાત્રે એ મસાલા માટે બટેટા અને ચણા લઈ આવેલો ત્યારે વિદિશા ફાટી આંખે સડેલા,કચરાછાપ ખવાયેલા બટેટા અને ચણાને જોઈ રહી હતી.
“સું જોવે સે ? સસ્તામાં તો આવો જ માલ મળે !” એ રાકેશની સામે તાકી રહી અને રાકેશના વાક્યને સમજવા મથતી રહી પછી એ સડેલા બટેટા અલગ કરવા લાગી તો રાકેશ બરાડી ઉઠયો,
” સું કરે છો ? આ છે તો જ મીઠી લાગે મારી પાણીપુડી, ઈ કાઢીશ તો ખાઈશું શું ? માડે થોડીન ફાઈવસ્ટાર હોટેલોમાં પાણીપુડી વેચવાની સે ?” આ એ જ પાણીપુરી હતી કે વિદિશા જમવાનું ભૂલી જતી. આ એ જ રાકેશ હતો,
” કશું એકસટ્રા આપું મેડમ ?” એકસરખા ગોઠવાયેલા બત્રીસદાંતનું સફેદ સ્મિત અને સૂરજમુખીના પ્રિન્ટવાળા લાલ શર્ટમાં ફૂલેલું કસાયેલું શરીર.વિદિશા માથું પકડીને ગૂમસૂમ બેસી રહી. છેલ્લા કેટલાય દિવસથી એક સ્વપ્ન રોજ આવતું
……સામે કોલેજ છે,બધી ફ્રેન્ડઝ ગેટ પાસે ઉભી રાહ જુએ છે.
“ચલ વિદિશા, કમઓન.ક્લાસ છે !હરિઅપ યાર !” વિદિશા દોડે છે….એ ખૂબ દોડે છે પણ એને એવું અનુભવાય છે કે ગેટ સુધી પહોંચી જ શકાતું નથી, એ વધારે ઝનૂનથી ભાગવા જાય છે તો એના પગ કોઈ જગ્યાએ ખૂંપવા લાગે છે, એ વધારે જોર કરવા જાય તો વધારે ખૂંપતી જાય છે.એણે ધ્યાનથી જોયું તો એ જેમાં ખૂંપી રહી હતી એ બટેટાનો છૂંદો હતો,એ બમણા ઝનૂનથી બહાર નીકળવા મથતી રહે છે, એ હાંફવા લાગે છે, બંને હાથે જોર કરીને એ બટેટા અને ચણાના ગંધાતા મસાલાને ખસેડતી રહે છે.એની સામે મસાલાનો વંટોળ આવે છે અને આંખ કાન નાકમાં મસાલો ઘુસી જાય છે, કાળી બળતરા થવા લાગે છે,એનો શ્વાસ રૂંધાય છે,એ જોરજોરથી રડી પડે છે પણ અવાજ બહાર નીકળી શકતો નથી,એની સામે સૂરજમુખીના પ્રિન્ટવાળું લાલ શર્ટ પહેરેલું સફેદ સ્મિત
“કશું એક્સટ્રા આપું મેડમ ?” અને વિદિશાની આંખો ખૂલી જતી………

એણે રાકેશને કહેલું પણ ખરૂં કે,
“રાકેશ, મારે ફાઈનલ સેમની એકઝામ આપવી છે !” ચિડાઈ ગયેલો એ,
” રોજના ખર્ચો બાદ કરતાં પાંચસો કમાઉં છું, તન્ને ઓછા પડે હૈ કે ? ધાડે કો પઢને કી કોઈ જરૂરત નહીં.” એની લાલ આંખો જોઈને વિદીશા એ સમયે ચૂપ થઈ ગયેલી.રૂમમાં પંખાનો ખટ્ક ખટ્ક અવાજ ચીડવતો હતો.એ ગેલેરીમાં જઈને ઉભી રહી.

નીચે કેટલીક સ્ત્રીઓ ઝૂંપડા સિમેન્ટિયાની બહાર બેસીને શાકભાજી સમારતી વાતો કરતી હતી.સાંકડી શેરીઓમાં અર્ધા નાગા છોકરાઓ ચિત્રવિચિત્ર બૂમો પાડતા આમથી તેમ દોડતાં હતા. કેટલાક લૂંગી પહેરેલા પુરૂષો તંબાકું ચોળતા રીક્ષા ગલ્લા પાસે ક્રિકેટ જોવા એકઠા થયા હતા.ફેરિયાઓની બૂમાબૂમ,છોકરાઓની કિકિયારી,સ્ત્રીઓના હસવાના અવાજો,કોઈક ઝૂંપડેથી મારામારી કે બૂમરાણ ને ગાળાગાળીના અવાજો પતરામાંથી ચળાઈને ડમરી જોડે ઉડ્યાઉડ કરતાં હતા. શેરીના નાકે મંડપ શણગારાયેલો હતો. કોઈના લગ્ન હતા. વિદિશા ત્યાં જોવા લાગી. ચાલનો ત્રીજો માળ હતો એટલે એને મોટાભાગે અંધારી સાંકડી શેરીઓમાં નીચે પતરા અને કચરા ભરેલી બોરીયો અને ભંગાર સિવાય બહું સ્પષ્ટ દેખાતું નહીં.ફક્ત અવાજો સંભળાતા. વિદિશા આખો દિવસ એ અવાજો સમજવા મથ્યા કરતી, અવાજો કઈ દિશામાંથી આવે છે અને આ અવાજો પાછળનું કારણ શું એ સમજવામાં એ આખો દિવસ ટુંકાવતી. નીચેના માળે સહેજ ઝૂકીને એણે નજર કરી. મોટાભાગે એ ત્યાં બહું ડોકાતી નહીં, એને પોતાની ચાલીનો એ ભાગ જ નહોતો ગમતો.અલગ અલગ અવાજો પરથી એણે નક્કી કરી લીધું હતું કે બારેક છોકરીઓ ત્યાં રહે છે.અત્યારે એને ગેલેરીમાં ત્રણેક છોકરીઓ ઉભેલી દેખાઈ.એકે ભડકીલી નારંગી સાડી પહેરી હતી, કઠેરાને કોણી ટેકવી એ નીચે નજર કરી રહી હતી.એના માળામાંથી ફિલ્મી ગીતો સંભળાતા હતા.લેગીસટીશર્ટ પહેરેલી એક બીજી છોકરીએ વાળ રમાડતા રમાડતા પેલી સાડીવાળીને કહ્યું,

“વાહ રે શબનમ, તુ તો આજ બોસ ફટાકડી લગરેલી હૈ, એ મૈસુરી સાડી, ગજરા…ક્યા બાત હૈ !” પેલી સાડીવાળીએ ટીશર્ટવાળીનો કાન મરોડ્યો,

” સાલી, તું મેરકો મસ્કા બોત મારેલી, અપુન કા તો સારા કસ્ટમરલોગ તુમ નયી લોંડિયા ખા જાતી હો…ઔર અબ મેરે કો શાનપટ્ટી પઢાતી હો…”

 

” ઉઈ બાબા, તુમ તો બુરા માન ગઈ….અપુન કા કસ્ટમર લોગ ના, વોહીજ કુછ નયા નમકીન મંગતા હૈ…તું ના અબ નયે ઝલવે દીખા…નયે ગાને સીખલે….યે જો નયી લડકિયા હૈ વો પૂરી ફિલ્મી હોકે આઈ હૈ….ઉનસે કુછ સીખ લે, વરના કોઈ લોંડા તેરકો ભાવ નહીં દેગા !”ત્રીજી છોકરી ખડખડાટ હસતા હસતા બોલતી હતી. પેલીએ મસાલો ખોલીને ચૂનાની પડીકી હાથમાં રમાડી પછી હવામાં ચૂનાની સફેદ પીચકારી ઉડાડી અને ખીખીયાટા કરતી બોલી,

” એ વો અપૂન લોગન કી મંજરી કો હી જ દેખલોના, સાલે સારે ભડવે વો હી જ લડકી મંગતા હૈ, માનો પૂરે ઈલાકે મે વો અકેલી સયાની…”

વિદિશાએ મંજરીને કયારેય કોઈની પણ સાથે વાતો કરતા જોઈ નહોતી. બજારમાં જવા જ્યારે પણ એ દાદરો ઉતરતી ત્યારે બીજા માળે બારી પાસે બેઠી બેઠી મંજરી સિગારેટના કશ લેતી હોય, ધુમાડાની આરપાર બંને એકબીજાને ઘડી બે ઘડી જોઈ લેતી અને તુરંત વિદીશા નજર ફેરવી લેતી અથવા મંજરી મોઢામાંથી ધુમાડો કાઢી વિદીશાને ધૂંધળી કરી નાખતી.પણ એને મંજરીની વેણીની સુગંધ ગમતી.દાદરો ઉતરતા ચડતા એ વેણીની સુગંધ એને ઉભી રાખી દેતી.

એ છોકરીઓમાંથી એકનું ધ્યાન અચાનક ઉપરની તરફ ગયું, એની અને વિદિશાની આંખો એક થઈ, વિદિશા એકદમ ડરી ગઈ અને ગેલેરીમાંથી હટી ગઈ.એને આ બોલી, આ લોકો અને આ વાતાવરણ વિચિત્ર લાગતું. એણે મકાન બદલવા બાબતે રાકેશને કહેલું પણ પેલાએ કશો જવાબ નહોતો આપ્યો. સાડા સાત થઈ ગયા હતા. વાદળાઓ ઘેરાવવા લાગ્યા હતા.અહીં આવ્યા પછી વિદિશા દિવસમાં એકવાર તો ભોંયતળીયે રહેતી સવિતાને મળવા જતી જ.સવિતા પાસે એને સારું લાગતું.એક સવિતા જ હતી કે જેની આગળ એ મનભરીને વાતો કરી શકતી. એણે ખીંટીએ બાંધેલો દુપટ્ટો લીધો ને રુમને તાળું મારી સવિતાની પાસે જવા દાદરો ઉતરવા લાગી.

+ + +

મંજરી પલંગ પરથી ઉભી થઈ. કસ્ટમર જતો રહ્યો હતો. એણે દરવાજો અંદરથી બંધ કર્યો.ટીશર્ટ પહેર્યું.સિગારેટ સળગાવી. છુટ્ટા વાળને બહારથી વાળીને બટરફ્લાય લગાવ્યું. સિગારેટના કશ લેતાં લેતાં એણે બારી ખોલવા સ્ટોપર ખોલી અને બારીના બારણાને ધક્કો માર્યો, થોડું જોર કરવું પડ્યું.ઉનાળું ઝાપટાને લીધે બારીઓ ભીંજાઈ ગઈ હતી.બારીનો પડદો સાઈડમાં ખસેડીને બારીના કટાઈ ગયેલાસળિયા પકડીને એ શેરી જોવા લાગી. બહાર ઝરમર ઝરમર વરસાદનાં છાંટા પડતા હતા. ગલીના દૂર દૂર સૂધી પથરાયેલા અંધારા વચ્ચે કાળાશ ઓઢી બેસેલા પીળા બલ્બ માંદલ અજવાળા પાથરી પવનમાં ઝોકા ખાતા હતા.ગલીના નાકે નાચગાન ચાલુ હતા.મંજરીએ ચહેરાને વધારે ત્રાંસો કરી ત્યાં ધ્યાન દીધું. વચ્ચે એણે સિગારેટનો કશ લીધો અને ધૂમાડો બારીની ગ્રીલ પર ફેંક્યો, ગ્રીલ પરથી ભટકાઈને ધૂમાડો એના મેકઅપ નીતરેલા ચહેરા પર ફેલાયો.વીસ પચ્ચીસ મરાઠી સ્ત્રીઓ લાલ અને લીલી નવવારી અને મોગરાનો ગજરો લગાવી નાચતી હતી, નાના બાળકો નાચતા હતા,શરબતના ગ્લાસ પીવાતા હતા, જોરશોરથી બેન્ડ વાગી રહ્યું હતું, ગાનારા રાગ તાણી તાણીને કોઈ મરાઠી ગીત ગાતા હતા, એના બીટ્સ પર સ્ત્રીઓ બમણા ઝનૂનથી નાચતી હતી.એકબાજુ નવદંપતિ પ્લાસ્ટિકની ખુરશી પર આ બધી ધમાલથી થોડે દૂર હતા. એમના પર કોઈ છત્રી રાખીને ઉભુ હતું. નવવધૂએ સોનેરી બોર્ડરવાળી પીળી મૈસુરી સાડી પહેરી હતી. તેના હાથમાં ખૂબ બધી લીલી અને સોનેરી બંગડીઓ ચળકતી હતી.ગળામાં સોનાનો હાર અને ગલગોટાગૂલાબની લગ્નમાળા હતી. આટલા દૂરથી પણ મંજરી એ નવોઢાની મોટી નથણી અને ફૂલહાર વચ્ચે ઢંકાઈ જતા ચહેરા પરની લાલી જોઈ શકતી હતી.એ થોડીથોડીવારે તેના વર સામે જોઈ લેતી હતી. ગીતોની સ્પિડ વધી એ સાથે બધાની નાચવાની ઝડપ વધી. ઝરમર ઝરમર વરસાદ વચ્ચે ગલીના નાકાનો આખો માહોલ મંજરી જોવા લાગી. એના ચહેરા પર આછું આછું સ્મિત રેલાયું. એને ધીરે ધીરે બધા અવાજો સંભળાતા બંધ થઈ ગયા. માત્ર પેલી નવોઢાની રણકતી બંગડીઓ અને વાળની લટને કે સાડીને સંકોરવા મથતા હાથની કાચની લીલીપીળી બંગડીનો ખનકાર એને સંભળાતો રહ્યો, વર નવોઢાના શરમાઈ જવા પર હસતો હતો એ હાસ્યનો ખડખડાટ મંજરીની અંદર કૂંપળની જેમ કોળી ગયો.મંજરીએ સળિયાને વધૂ મજબૂતાઈ પકડી લીધા.એ એના પગની પાની પર ઉંચી થઈને જોતી હતી. ચહેરાને બની શકે એટલો ત્રાંસો કરી સાવ અંગુઢા પર ઊભી રહીને એ આખો માહોલ જોતી હતી.

” મંજરી, દરવાજા ખોલરી બાબા, કસ્ટમર આરેલા હૈ !”

વિજળીનો એક પ્રચંડ કડાકો થયો, ધોધમાર વરસાદ શરું થઈ ગયો. પેલા નાચતા જાનૈયા અને માંડવિયા બેઠી દડીના ચાલની ઓથમાં લપાઈ ગયા.ઝરમર વરસાદે ભીંજાયેલી મંજરી ધોધમાર વરસાદે પલળી ગઈ. સિગારેટ ઓલવાઈ ગઈ હતી. એણે સિગારેટનો ઘા કર્યો. બટરફ્લાય ખોલી નાખ્યું.વાળ છુટ્ટા કરી નાખ્યા. ટીશર્ટ કાઢીને ખીંટીએ લગાવી દીધું. દરવાજો હજું પણ ખખડતો હતો.

” હારે મૌસી, કિં કોરબો તુમી ?આરેલી હુ. થોડી દેર રુકેગી તો મર જાઈગી ક્યા ?” એણે ફટાફટ લીપસ્ટિક ઠીક કરી લીધી. અરીસામાં ધ્યાનથી જોયું તો ઉપરનો હોઠ થોડો સુજી ગયો હતો. બહાર પેલી જોરજોરથી બૂમરાણ મચાવતી હતી

” ડ્રામા બહોત હો ગયે હૈ તેરે, મેરેકું નખરા નઈ દીખાને કા, બોત દેખી હે તેરી જૈસી, સાલી કલ કી આઈ બંગાલન… ખોલ દરવાજા….ઘંટા ઘંટા વેઈટ કરવાતી હે..”

મંજરીએ પરસેવો લૂંછ્યો અને વાળ સરખા કરી દરવાજો ખોલ્યો.અચાનક એનું ધ્યાન ગયું. ઉપરનો માળ ઉતરતી વિદિશા અને મંજરીની આંખો એક થઈ, વિદિશા દાદરો ઉતરવા લાગી અને મંજરીએ કંટાળીને કયારનીય બફાટ કરતી મૌસી સામે જોયું. પાછળથી વાંછટ સાથે પવન આવ્યો અને બારી ધડામ અવાજ સાથે બંધ થઈ ગઈ….

+ + +

વિદિશા બીજો માળ ઉતરતી હતી ત્યાં તેની અછડતી નજર થઈ. પેલી નારંગીસાડીવાળી સ્ત્રી એક રુમનો દરવાજો ખખડાવતી હતી અને બાજુમાં ઉભેલા પુરુષ સાથે કશીક બાબતે લમણાઝીંક કરતી હતી વચ્ચે વચ્ચે એ દરવાજે થાપ મારીને રાડો પાડતી હતી,

” ડ્રામા બહોત હો ગયે હૈ તેરે, મેરેકું નખરા નઈ દીખાને કા, બોત દેખી હે તેરી જૈસી, સાલી કલ કી આઈ બંગાલન…ખોલ દરવાજા..ઘંટા ઘંટા વેઈટ કરવાતી હે..”

વિદિશાએ દરવાજો ખૂલતો જોયો. પેલી મંજરી બહાર નીકળી. ક્ષણભર વિદિશા મંજરી સામે જોઈ રહી અને મંજરી વિદિશાને તાકવા લાગી.વિદિશા નજર નીચી ઢાળીને બમણી ઝડપથી સાંકડા વરસાદથી ફૂલી ગયેલા પગથિયાને ઠેકતી ભોંયતળિયે આવી ગઈ. સવિતા બહાર બેસીને વટાણા ફોલતી હતી.વિદિશાને જોતાં જ સવિતાનું મોં મલકાયું.

“અરે ! આવ આવ. કસે આહત ?”

વિદિશા સ્મિત કરીને એની બાજુમાં બેસી ગઈ અને વટાણા ફોલવા લાગી.

” પાણી ભરી લીધું ને ? સવિતાએ એક બે વટાણા મોંમા નાખ્યા.

” હા, બપોરે જ ભરી લીધું.” વિદિશા સવિતાની સાડી જોવા લાગી, બોગનવેલની પીળી ભાતની લીલી મરાઠી સાડીમાં સવિતા સુંદર લાગતી હતી. સવિતાની સાડીમાંથી આવતી કપૂરની ગોળીની વાસ વિદિશાને બહું ગમતી.

“સવિતા, તું આજે ખૂબ સુંદર દેખાય છે.” સવિતાએ સાડીના પલ્લુને ફરી જોઈ લીધું પછી એ પલ્લુંને સંકોરી ખભા પર નાખ્યું અને મલકાતા બોલી, “થેંક્યું !” એના ‘થેંક્યું’ની લઢણ પર વિદિશા હસી પડી.થોડીવારે વિદિશા પગના અંગુઠાના નખને ખોતરવા લાગી અને પછી ધીરેથી બોલી,

“સવિતા, આજે ય મેં પેલીને મારી સામે જોતાં જોઈ, ઘડી બે ઘડી હુંય એને જોતી રહી.”

“કોણ ? પેલી બંગાલણ ? તો તું વાત કરી લેને એની સાથે, આટલા સમયથી એકબીજાને જોયા જ કરો છો તો.”

“ના બાબા ના, આ તો તારા ઘરે આવતી હોઉં કે કશાક કામથી નીચે આવતી હોઉં ત્યારે જ એને દેખતી હોઉં છું.મારે એની જોડે વાતો કરવી તો ય શું ? અને પાછું રાકેશને ખબર પડી હોય તો…એને ગમે ન ગમે !”

” હમ્મમમ..આમ પણ એ મીંઢી છે, કોઈ દિવસ કોઈ સાથે વાતો કરતા નહીં જોઈ એને” સવિતાએ જમીન પર પડેલા ફોતરા હવામાં ઉડાડી નાખ્યા.
ધોધમાર વરસાદ શરું થઈ ગયો, શેરીમાં પાણી ભરાવવા લાગ્યા.નાના છોકરાઓ વરસાદમાં નહાવા નીકળી પડયા હતા. ગલીમાંથી બધે પાણી ઉભરાવવા લાગ્યું.વધારે વાંછટ આવતા વિદિશા અને સવિતા અંદર રૂમમાં જતા રહ્યા.વિદીશાએ ગેસ ચાલું કરી તપેલી મૂકી અને તેલ ગરમ કરવા મૂકી દીધું.

“સારું થયું વરસાદ આવ્યો, આ બેન્ડવાજા બંધ થઈ ગયા. બપોરથી આખી ગલી માથે લીધી હતી.જાણે આખી ગલીમાં પહેલી વખત કોઈના ધામધૂમથી લગ્ન થતાં હોય.”સવિતા બબડાટ કરતી હતી. વિદિશા અંધારામાં વાછટને જોતી ઉંબરે ઉભી ઉભી રસ્તો તાકતી હતી.

“અરે હા, વિદિશા, તે તારા મરદને કીધું કે તારે ભણવું છે આગળ ?”

“એ ના પાડે છે…..” કાળા વાદળોમાં એક વીજળી ચમકીને ઓલવાઈ ગઈ.વિદિશા વરસાદના છાંટાને હાથમાં ઝીલવા મથતી રહી.

” વિદિશા, તું જતી રહે ને..!” વિદિશા લોખંડની ફોલ્ડિંગ ખુરશીમાં ફસડાઈ પડી.

” સવિતાબાઈ…” વિદિશાએ આંખો બંધ કરી દીધી. વટાણા ગરમ થયેલા તેલમાં પડ્યા અને છમ્મ કરતા તેલના છાંટા ઉડ્યા.સવિતાનો કડછો તપેલીમાં અવાજ કરી ગોળ ગોળ ફરતો હતો.વરસાદ લગભગ બંધ થવા લાગ્યો હતો.

“સવિતાબાઈ…” વિદિશા ઉભી થઈ અને બારસાખના લાકડાની તીરાડમાં નખ ભરાવતી બોલી,

” હા, બોલ, સાંભળું જ છું !” સવિતાએ ગેસ ધીમો કર્યો.

” તને એવું નથી લાગતું કે તારે હવે શંભુભાઉ જોડે પરણી જવું જોઈએ..ક્યાં સુધી એની સાથે આમ…”

” રખાત બનીને રહીશ એમ જ ને…!” સવિતા બારી બહાર પીળા બલ્બની આસપાસ ગોળ ગોળ ફરતાં ફૂદાઓને જોતી રહી.

” એમ નથી કહેતી સવિતા પણ…કેટલા સમયથી તું એની સાથે રહે છે, તો તારે…” વિદિશા સવિતાના ખભે હાથ મૂકીને શબ્દો ગોઠવવા લાગી

” પરણી જવું જોઈએ એમને…શું થશે એનાથી એ મને સમજાવ…” વિદિશાની આંખો ભરાઈ આવી પછી એકદમથી પડખું ફેરવી એ દરવાજે શરીર કમાન જેમ ટેકવી છલકાયેલી આંખોથી અંધારું ઉલેચવા લાગી. સવિતાએ સાડીનો પલ્લું પાછળથી લઈ માથે ઓઢ્યો,દિવાસળી પેટાવી અને ગણપતિની મૂર્તિ સામે દીવો કર્યો. બે હાથ જોડી કશું ગણગણવા લાગી.પછી વિદિશા પાસે આવી અને એની સામે બારણાને ટેકો દઈ ધીમા પડેલા વરસાદને જોવા લાગી.

” એની બૈરી શંભૂને ગણકારતી જ નહી. હું એને રાખું છું, સાચવું છું, દારુના પૈસા પણ આપું છું..”

“..અને માર પણ ખાઉ છું એમ બોલ ! ” વિદિશાએ સવિતા સામે નજર કરી. સવિતા હસી પડી.

” બહું કારણો નથી હોતા અમુક સંબંધોમાં સાથે રહેવાના વિદિશા. તારા જેટલું ભણી નથી પણ આ ચાલીઓના અંધારે મોટી થઈને એટલું તો સમજી શકી છું કે કોઈ તો કારણ જોઈએ જ ટકી રહેવાનું….વધારે વિચારતી નથી કેમકે બહું વિચારીને તો તકલીફ જ થાય છે.” પછી થોડીવાર અટકીને વિદિશાના ગાલે હાથ મૂકીને બોલી,

” તું તો બહું વિચારી શકે છે ને….ખબર જ છે ને તને કે સહેલું નથી બધી જગ્યાએથી પાછા ફરી શકવાનું.”
વરસાદ ધીમો પડ્યો. એક છોકરો સવિતાના ઘર સામે ઉભો રહ્યો અને ઉપર બીજા માળા તરફ નજર કરી સીસોટી મારીનેબોલવા લાગ્યો,

” અબે ઓય, ફ્રી હે ક્યા….”
બીજા માળામાંથી હસવાનો અવાજ આવ્યો.

” અબે ઓય, અભી તો અંડે સે બહાર નીકલા કી દાને ખાને આ ગયા…” વિદિશા અને સવિતા અવાજ ઓળખી ગયા, પેલી નારંગીસાડીવાળીનો જ અવાજ હતો

” અપુન લડકી મંગતા હૈ અમ્મા નહીં ! ” પેલાએ આંખ મીચકારી અને ઉપર હાહાહીહી થઈ ગઈ. પેલી નારંગીસાડીવાળીનો ધુંધવાયેલો અવાજ આવ્યો,

” ઉધર હીજ રુક કમીને, તેરકુ મૈ બતાતી કી લડકી મંગના ક્યા હોતા હૈ…” પેલો છોકરો તો નાસી ગયો પણ ઉપર છોકરીઓના ખીખયાટા સંભળાતા રહ્યા. સવિતાએ નિસાસો નાખ્યો.
દૂર ગલીના નાકેથી લથડિયા ખાતા શંભૂનો અવાજ સંભળાયો. સવિતા થાળી તૈયાર કરવા લાગી. વિદિશા હજું બારણે ઉંબર ઉપર જ ઉભી હતી.દારુની અને પરસેવાની ગંધાતી વાસ સાથે શંભૂ બારણા સાથે અથડાતા બચ્યો. વિદિશા દૂર ખસી ગઈ. સવિતાએ શંભૂને સંભાળ્યો.

” શંભૂ, ખાના ખાલો ”

” મેરેકો આજ મુડ મંગતા હૈ…”

” ખાના ઠંડા હો જાયેગા રે ”

“ચલના નખરે કાય કો દીખાતી હે તુ…એ ચલ તુ ભી આ…” શંભૂ વિદિશાનો હાથ પકડવા ગયો અને વિદિશાથી એક હળવી ચીસ નીકળી ગઈ. એ ઘરની બહાર નીકળી ગઈ. સવિતાએ બંને હાથે શંભૂને પકડીને ખસેડ્યો અને શંભૂ એના પર ઢળ્યો, સવિતા ફર્શ પર પછડાઈ.શુંભૂએ ભીંસ વધારી,સવિતા શંભૂના ભારેખમ શરીરને ખસેડવા ગઈ અને શંભૂએ જોર વધારી દીધું. વિદિશા ત્યાંથી ભાગી છૂટી. દાદરો ચડવા ગઈ કે અંધારામાં બીડી પીતો અજાણ્યો પુરુષ સામે મળ્યો. વિદિશા એને જોઈ દૂર ખસી ગઈ. આ એ જ પુરૂષ હતો જે પોતે નીચે સવિતા પાસે આવી ત્યારે બીજા માળે મંજરીના રુમમાં ગયો હતો.સાંકડા દાદરામાં બે લોકોને સામસામે ઉતરવું ચડવું મુશ્કેલ હતું. વિદિશા દીવાલ સાથે ચીપકી શકાય એટલું ચીપકી ગઈ તો પણ પેલા પુરુષનું શરીર એની સાથે ઘસાયું. વિદિશાના શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયા.પેલો પુરુષ જતો રહ્યો.વિદિશાએ શ્વાસ હેઠા મૂક્યા. એને અંધારામાં પોતાને ઘસાઈને ગયેલાં પુરુષના પરસેવાની અને બીડીની ગંધ આવી. ઉંડા શ્વાસ લઈ મંજરીની વેણીની સુંગંધ લેવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ પરસેવાની તીવ્ર વાસ આવી. એને થયું કે અત્યારે ત્રીજા માળે જશે તો પેલી બીજા માળાની બારીએ ગ્રીલ પાસે બેઠી બેઠી સીગારેટ પીતી હશે.કદાચ પોતાને જોયા કરશે. એ ફરી નીચે ઉતરી ગઈ.ઘડી બેઘડી ચાલ તરફ ઝૂંપડાઓ તરફ, અંધારા તરફ અને બલ્બની આસપાસ ફરતાં ફૂદાંઓને જોઈ કશુંક નક્કી કરતી ગણતરીઓ સાથે આગળ વધવા ગઈ અને અંધારામાં એનો પગ છાણ પર પડ્યો. એ વરસાદના પાણી ભરેલા ખાબોચિયામાં લપસી પડી. માંડ ઉભી થઈ અને ઉપર જોયું તો બીજા માળાની બારી પાસે મંજરી સીગારેટના કશ લેતી લેતી એને જોયા કરતી હતી. સવિતાના ઘરમાં દારુની વાસ આવતી હતી એ સિવાય સન્નાટો હતો.વિદિશા ઉભી થઈ તો સ્લીપરની પટ્ટી તૂટી ગઈ હતી.સામે ગલીના નાકે રાકેશની પાણીપૂરીની લારી આવતી દેખાઈ અને વિદિશા પોતાના માળામાં પાછી ભાગી. આંખોને મીંચી એ દાદરા ઠેકવા લાગી અને પોતાની ઓરડીમાં પહોંચી તાળું ખોલવા લાગી. ચાવી તાળામાં જામ થઈ ગઈ હોય એવું લાગ્યું.એ મહામહેનતે તાળું ખોલવા લાગી. રાકેશ દાદરા ચડતો હોય એવા પગલાંના અવાજ સંભળાવવા લાગ્યા.ખૂબ મહેનત કરી તો પણ તાળું ખૂલતું નહોતું અને એ ઝનૂનથી તાળા પર તૂટી પડી, ચહેરા પર લોહી ભરાઈ આવ્યું, તાળા સાથે રીતસરની ઝઘડી પડી, મોઢામાંથી લાળ નીકળવા લાગી, શ્વાસ ચડવા લાગ્યો, આંખમાં ખુન્નસ ભરાઈ આવ્યું અને આખરે એ થાકી, પછી હાંફતી હાંફતી દીવાલને ટેકો દઈ બહાર બેસી પડી ને માથે હાથ મૂકીને ચીસો પાડી પાડીને રોઈ પડી.

લેખક : રામ મોરી

સમાજની છતી વાસ્તવિકતા બતાવનાર તેમજ જીવનમાં બોધ આપનાર સારી સારી વાર્તાઓ રોજ વાંચવા માટે લાઇક કરો  અમારું પેજ 

 

 

ટીપ્પણી